Batalion ON „Chorzów”

Chorzowski Batalion Obrony Narodowej, znany jako Batalion ON „Chorzów”, był pododdziałem piechoty Wojska Polskiego w okresie II Rzeczypospolitej. Jego historia jest związana z formowaniem jednostek obrony narodowej, które miały na celu zabezpieczenie kraju w obliczu rosnącego zagrożenia militarnego. Batalion ten, mimo krótkiego istnienia, odegrał istotną rolę w mobilizacji i działaniach wojennych we wrześniu 1939 roku.

Formowanie i zmiany organizacyjne

Formowanie Chorzowskiego Batalionu Obrony Narodowej rozpoczęło się we wrześniu 1937 roku. Jednostka ta została utworzona w ramach Górnośląskiej Brygady ON, składając się z czterech kompanii wydzielonych z innych batalionów Obrony Narodowej: bielskiego, cieszyńskiego, oświęcimskiego oraz zawierciańskiego. Z punktu widzenia administracyjnego i mobilizacyjnego, jednostka była powiązana z 75 pułkiem piechoty.

Wiosną 1939 roku, batalion przeszedł ważne przeformowanie na etat batalionu ON typ „S”. W tym czasie nastąpiło również przezbrojenie jednostki – z broni francuskiej na polską produkcję. Niestety, w wyniku mobilizacji alarmowej ogłoszonej 24 sierpnia 1939 roku, batalion został rozformowany. Kompanie zostały wcielone do większych jednostek, stając się częścią batalionów karabinów maszynowych specjalnych (km spec.) nr I, II i III jako kompanie strzeleckie.

Działania batalionu we wrześniu 1939

W kontekście planu mobilizacyjnego „W”, Chorzowski Batalion ON został przewidziany do rozformowania. Niemniej jednak, jego pododdziały odegrały kluczową rolę podczas mobilizacji alarmowej. Kompanie batalionu stały się podstawą do sformowania kompanii strzeleckich w trzech batalionach karabinów maszynowych specjalnych. W ich skład wchodziły:

Kompania ON „Kochłowice” – 10 kompania strzelecka II batalionu km spec.
Kompania ON „Świętochłowice” – 11 kompania strzelecka II batalionu km spec.
Kompania ON „Bobrowniki” – 10 kompania strzelecka I batalionu km spec.
Kompania ON „Chorzów” – 10 kompania strzelecka III batalionu km spec.

Każda z tych kompanii składała się z trzech plutonów, była uzbrojona w jeden ckm (karabin maszynowy), pięć rkm (ręcznych karabinów maszynowych) oraz dwa moździerze. Łącznie liczyły po około 225 żołnierzy. W trakcie kampanii wrześniowej kompaniom tym powierzono zadania w ramach Grupy Fortecznej Obszaru Warownego „Śląsk”, będącej częścią Armii „Kraków”.

Obsada personalna

Obsada personalna Chorzowskiego Batalionu ON zmieniała się w miarę upływu czasu. W marcu 1939 roku dowódcą batalionu był major piechoty Stanisław Wideł. Pod jego komendą działały różne kompanie:

Dowódca 1 kompanii ON „Chorzów” – kapitan piechoty Kazimierz Jan Paszki
Dowódca 2 kompanii ON „Świętochłowice” – porucznik kontr. piechoty Antoni Hussakowski
Dowódca 3 kompanii ON „Bobrowniki” – kapitan adm. (piech.) Władysław Bomba
Dowódca 4 kompanii ON „Kochłowice” – kapitan adm. (piech.) Marian Tułak

W sierpniu tego samego roku struktura dowodzenia pozostała podobna, jednak nastąpiły pewne zmiany. Major Stanisław Wideł nadal pełnił funkcję dowódcy batalionu, a jego adiutantem został podporucznik rezerwy Paweł Leon Kałuża. Dowódcy poszczególnych kompanii ckm (karabinów maszynowych) to:

Dowódca 1 kompanii ckm – kapitan Kazimierz Jan Paszki
Dowódca 2 kompanii ckm – porucznik Zygmunt Maraszek
Dowódca 3 kompanii ckm – porucznik Stefan Robert Szołowski

Podsumowanie i znaczenie historyczne

Batalion ON „Chorzów” był przykładem szybko formowanej jednostki obrony narodowej, która miała na celu wsparcie obrony kraju przed agresją zewnętrzną. Mimo że jego istnienie było krótkotrwałe, to działania pododdziału podczas kampanii wrześniowej ukazują determinację i zaangażowanie polskich żołnierzy w obronie ojczyzny.

Jednostki takie jak Chorzowski Batalion ON były istotnym elementem strategii obronnej II Rzeczypospolitej, która zmagała się z rosnącym zagrożeniem ze strony sąsiednich państw. Współczesne analizy pokazują również, że pomimo ograniczeń organizacyjnych i sprzętowych, żołnierze ci wykazywali ogromną odwagę i poświęcenie w trakcie działań wojennych.

Zakończenie

Batalion ON „Chorzów” pozostaje ważnym elementem historii polskiej obronności przed II wojną światową. Jego krótka historia jest świadectwem trudnych czasów oraz wysiłków młodych żołnierzy broniących swojego kraju przed niebezpieczeństwem. Analizując działania tego batalionu oraz innych pododdziałów obrony narodowej, można lepiej zrozumieć kontekst historyczny oraz wyzwania, przed którymi stanęła Polska w obliczu agresji hitlerowskiej.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).